Bán lại vật phẩm đã dùng: định giá thế nào
Có món đã mua nhưng không dùng nữa — không hợp, không thích, hoặc đơn giản là thừa. Câu hỏi tự nhiên là bán lại được không, và được bao nhiêu.
Bài này trả lời thẳng: phần lớn vật phẩm bán lẻ mất giá rất nhiều khi bán lại, và có mấy nhóm ngoại lệ. Kèm theo là cách định giá và các kênh bán.
Sự thật đầu tiên: khoảng cách giữa giá mua và giá bán lại rất lớn
Giá bán lẻ đã bao gồm rất nhiều thứ ngoài giá trị vật liệu: công gia công, chi phí mặt bằng, nhân sự, vận chuyển, rủi ro hàng tồn, và lợi nhuận. Khi bạn bán lại, người mua không trả cho những khoản đó.
Hệ quả: với hàng phổ thông, giá thu lại thường chỉ bằng một phần nhỏ giá mua — và đôi khi không có ai mua ở bất kỳ giá nào, vì hàng mới cùng loại bán đầy và giá không cao hơn bao nhiêu.
Đây không phải chuyện người mua ép giá. Đó là cơ chế của thị trường đồ đã qua sử dụng nói chung, và nó đúng với cả điện thoại, xe máy, nội thất.
Mấy nhóm có thị trường bán lại thật
Đá quý có kiểm định. Có giấy kiểm định của đơn vị độc lập, chất lượng cao, kích thước lớn — nhóm này có người sưu tầm và có thị trường. Vẫn mất giá so với giá bán lẻ, nhưng có người mua.
Trầm hương cấp cao. Tương tự, và cũng cần giấy tờ.
Đồ cổ, đồ có niên đại. Đây là thị trường riêng với cách định giá riêng, dựa trên niên đại, xuất xứ, tình trạng và câu chuyện. Người mới rất khó tham gia.
Đồ thủ công của người làm có tên tuổi. Giá trị nằm ở tay nghề và ở việc nhận diện được người làm.
Kim loại quý. Vàng, bạc luôn có giá thu theo trọng lượng — nhưng phần công chế tác thì gần như mất hết khi bán lại.
Ngoài mấy nhóm này thì phần lớn hàng bán lẻ thông thường — vòng đá phổ thông, tượng bột đá, đồ trang trí đại trà — gần như không có thị trường thứ cấp.
Định giá: ba cách tham chiếu
Một: tra giá hàng mới cùng loại đang bán trên thị trường. Đây là trần giá của bạn — không ai trả cho hàng cũ nhiều hơn hàng mới cùng loại.
Hai: xem các món tương tự đang được rao bán lại. Lưu ý phân biệt giá rao với giá bán được — rất nhiều món rao cao rồi nằm mãi. Nếu theo dõi được một thời gian thì thấy món nào bán được ở giá nào.
Ba: hỏi thu lại tại cửa hàng. Một số nơi có nhận thu lại hàng họ từng bán. Giá thường thấp nhưng nó cho bạn một mức sàn và một phương án gọn.
Với món có kiểm định thì giấy tờ làm tăng giá đáng kể — tìm lại giấy trước khi rao bán.
Các kênh bán và ưu nhược
Bán lại cho chính nơi đã mua. Nhanh, ít rủi ro, nhưng giá thấp nhất. Hợp khi bạn muốn xong việc.
Nhóm mua bán và diễn đàn chuyên đề. Người trong nhóm hiểu món hàng nên định giá sát hơn và ít mặc cả vô lý. Đây thường là kênh tốt nhất cho món có giá trị.
Sàn thương mại điện tử và chợ mạng. Nhiều người xem nhưng cũng nhiều người hỏi cho vui. Cần kiên nhẫn và cần ảnh tốt.
Bán cho người quen. Dễ nhất nhưng cũng dễ mất lòng nhất nếu sau này họ thấy giá không hợp lý. Nếu bán cho người quen thì càng phải nói rõ tình trạng và giá tham chiếu.
Ký gửi tại cửa hàng. Cửa hàng bán hộ và ăn hoa hồng. Nên có giấy ký gửi ghi rõ món gì, tình trạng, giá, hoa hồng bao nhiêu, và thời hạn.
Chuẩn bị trước khi rao
Làm sạch đúng cách. Lau khăn mềm, không dùng hoá chất mạnh, không đánh bóng đồ đồng cổ. Món sạch bán dễ hơn nhiều, nhưng làm sạch sai thì giảm giá trị.
Tìm lại giấy tờ — hoá đơn, giấy kiểm định, hộp gốc. Bộ đầy đủ có giá khác hẳn.
Chụp ảnh tử tế. Ánh sáng tự nhiên gần cửa sổ, nền đơn giản, có thước hoặc vật quen thuộc để so kích thước. Chụp cả mặt sau và chỗ khoan lỗ.
Chụp cả khuyết điểm. Vết xước, chỗ sứt, dây đã cũ. Nghe ngược với bán hàng nhưng nó lọc trước người sẽ đổi ý khi nhận hàng, và tạo lòng tin với người còn lại.
Ghi rõ tình trạng bằng chữ. Mua khi nào, dùng bao lâu, có sửa gì chưa.
Mấy điều nên tránh
Nói quá về nguồn gốc. "Hàng cổ", "kỳ nam", "đá quý hiếm" khi không có căn cứ — đây vừa là nói dối vừa dễ dẫn tới tranh chấp.
Giấu khuyết điểm. Người mua phát hiện sau khi nhận thì bạn phải xử lý, và trong các nhóm chuyên đề thì tiếng xấu lan rất nhanh.
Đặt giá theo giá mình đã mua. Giá bạn từng trả không liên quan tới giá thị trường hiện tại. Đây là bẫy tâm lý phổ biến và là lý do nhiều món nằm mãi không bán được.
Nhận cọc rồi không giữ hàng. Chuyện nhỏ nhưng làm mất uy tín.
An toàn khi giao dịch
Gặp ở nơi công cộng, ban ngày với giao dịch trực tiếp giá trị lớn. Quán cà phê đông người là chỗ hợp lý.
Không giao hàng trước khi nhận tiền với người lạ, và ngược lại — nếu là bạn mua thì không chuyển tiền trước khi thấy hàng.
Cẩn thận với các chiêu lừa quen thuộc: chuyển khoản giả rồi gửi ảnh chụp màn hình, đòi gửi hàng trước rồi mất liên lạc, hoặc trả giá rất cao rồi yêu cầu bạn trả trước một khoản phí nào đó. Chỉ xác nhận khi tiền đã thật sự vào tài khoản, kiểm bằng ứng dụng ngân hàng của mình chứ không tin ảnh chụp.
Giữ lại tin nhắn trao đổi và ảnh chụp món hàng trước khi gửi.
Khi không bán được
Rất có thể, và đó là chuyện bình thường. Mấy phương án:
Tặng cho người thích. Món không hợp với mình có khi rất hợp với người khác, và tặng thì dễ hơn bán nhiều.
Cất đi và thử lại sau. Thị trường đổi theo trào lưu, và có món vài năm sau lại có người tìm.
Dùng theo cách khác. Vòng đứt dây có thể xâu lại thành thứ khác; tượng nhỏ có thể thành vật trang trí ở chỗ khác.
Và bài học cho lần mua sau: mua vì mình thích và sẽ dùng, không mua vì hy vọng bán lại được. Đây là điều đáng nhớ nhất trong cả bài.
Tóm lại
Phần lớn hàng bán lẻ mất giá rất nhiều khi bán lại, và một số nhóm gần như không có thị trường thứ cấp. Ngoại lệ là đá có kiểm định, trầm cấp cao, đồ cổ, đồ thủ công có tên tuổi và kim loại quý. Định giá theo giá hàng mới cùng loại chứ đừng theo giá mình đã trả. Tìm lại giấy tờ, chụp ảnh tử tế kể cả khuyết điểm, và chỉ xác nhận khi tiền thật sự vào tài khoản.