Bán lại cho ai: tiệm, chợ mạng hay người quen — mỗi đường một kiểu
Định giá xong rồi thì tới câu hỏi tiếp theo: bán cho ai. Ba đường phổ biến — mang ra tiệm, rao trên mạng, hoặc để lại cho người quen — cho ba mức giá và ba mức phiền khác nhau.
Không đường nào tốt nhất cho mọi món. Chọn đường nào là tuỳ món đó đáng bao nhiêu, bạn cần tiền gấp tới đâu, và bạn chịu được bao nhiêu công.
Đường 1 — mang ra tiệm
Nhanh nhất, gọn nhất, và cũng thấp giá nhất. Tiệm mua vào để bán lại nên phải có phần chênh; đó là chuyện bình thường của nghề, không phải họ ép bạn.
- Hỏi vài tiệm chứ đừng bán ở chỗ đầu tiên.
- Mang theo giấy tờ, hộp, hoá đơn nếu còn — có giấy thì giá khác hẳn.
- Hỏi rõ họ trả tiền ngay hay ký gửi. Hai hình thức đó rất khác nhau.
- Đừng để món lại khi chưa chốt giá, kể cả khi họ nói để xem thêm.
Ký gửi nghĩa là món nằm ở tiệm cho tới khi bán được, bạn nhận tiền sau và tiệm hưởng phần trăm. Hợp với món giá trị cao và bạn không gấp. Nhớ lấy giấy biên nhận ghi rõ tình trạng món.
Đường 2 — rao trên chợ mạng
Được giá hơn, nhưng đổi lại là công sức và rủi ro. Bạn phải chụp ảnh, viết mô tả, trả lời hàng chục câu hỏi, và phần lớn người hỏi sẽ không mua.
- Chụp thật: đủ sáng, nhiều góc, chụp cả vết hỏng nếu có.
- Ghi rõ tình trạng — đã dùng bao lâu, có sứt mẻ gì, còn hộp giấy không.
- Nói giá trong bài thay vì "inbox", người mua thật ngại hỏi.
- Đừng photoshop: khách tới xem thấy khác ảnh là mất luôn buổi đó.
Gặp giao dịch an toàn
- Gặp chỗ đông người, ban ngày — quán cà phê, sảnh toà nhà.
- Đi cùng một người nếu món đáng tiền.
- Nhận tiền xong mới giao hàng, kiểm kỹ khoản chuyển đã vào tài khoản.
- Đừng đưa địa chỉ nhà cho người lạ khi chưa cần.
- Cảnh giác với ảnh chuyển khoản gửi qua tin nhắn — kiểm trong ứng dụng ngân hàng của mình, đừng tin ảnh.
Gửi hàng đi tỉnh
Người mua ở xa thì phải gửi. Chốt trước ai chịu phí ship, và ai chịu khi hàng vỡ trên đường. Quay một đoạn video lúc đóng gói là cách rẻ nhất để tránh tranh cãi về sau.
Món dễ vỡ thì gói nhiều lớp và ghi rõ trên thùng. Phí gói thêm vài chục nghìn rẻ hơn nhiều so với một món vỡ.
Đường 3 — bán hoặc tặng cho người quen
Nhanh, không phải gặp người lạ, nhưng lại là đường dễ mất lòng nhất. Người quen thường ngại mặc cả nên nhận giá bạn đưa ra, rồi về sau biết giá thị trường thì thấy không vui. Hoặc ngược lại, họ xin giảm và bạn khó từ chối.
- Nói rõ tình trạng món kỹ hơn cả khi bán cho người lạ.
- Đưa một giá thấp hơn thị trường và nói rõ là giá cho người quen.
- Nếu định tặng thì tặng hẳn, đừng nửa tặng nửa bán.
- Đừng bán món mình từng được tặng cho người trong cùng nhóm bạn.
Món được tặng thì sao
Bán lại đồ được tặng là chuyện nhiều người áy náy. Không có luật nào cấm, và món đồ nằm trong tủ nhiều năm cũng không giúp gì cho ai. Chỉ nên tránh bán ở nơi người tặng dễ nhìn thấy, và đừng kể lại.
Món có giấy tờ, món không
Có giấy kiểm định, hoá đơn gốc, hoặc ít nhất là ảnh lúc mua thì bán nhanh hơn và được giá hơn hẳn. Không có gì thì đừng bịa — nói thẳng "tôi mua lâu rồi, không còn giấy" là cách tốt nhất, và người mua có kinh nghiệm sẽ tự định giá theo.
Khi không ai mua
Có món rao mãi không ai hỏi. Thường là do giá, chứ ít khi do món. Hạ giá dần theo từng tuần, hoặc chấp nhận mang ra tiệm cho xong. Giữ mãi một món mình đã quyết bán là kiểu chờ vô ích.
Trước khi bán: chụp lại và cân nhắc lần cuối
- Chụp vài tấm ảnh cho mình — bán rồi thì không chụp lại được.
- Hỏi người trong nhà nếu món thuộc về cả nhà.
- Ngủ một đêm trước khi chốt, nhất là với món có kỷ niệm.
Thuế và chuyện buôn bán thường xuyên
Bán vài món cá nhân trong nhà khác hẳn với việc mua đi bán lại thường xuyên. Nếu bạn bắt đầu bán đều đặn và có doanh thu, hỏi người làm kế toán hoặc cơ quan thuế địa phương cho rõ nghĩa vụ — chuyện này tuỳ quy mô và tuỳ thời điểm, không nên nghe truyền miệng.
Mấy chiêu hay gặp khi bán
- Đòi xem tận tay rồi chê tơi bời để ép giá xuống — người mua thật thường hỏi kỹ chứ không chê dồn dập.
- Trả tiền "đặt cọc giữ hàng" một khoản nhỏ rồi biến mất, để bạn ngưng rao mất cả tuần.
- Nhờ gửi hàng trước, chuyển khoản sau — không có lý do nào đáng để làm vậy với người lạ.
- Gửi link lạ bảo bấm vào để nhận tiền — không ngân hàng nào yêu cầu người bán làm vậy.
- Đổi món giữa chừng: xem một món, lúc trả lại là món khác. Đánh dấu riêng món của mình trước khi đưa cho ai xem.
Dọn một lượt thì bán một lượt
Nếu bạn định dọn bớt nhiều món, gom lại rồi rao cùng đợt sẽ đỡ mệt hơn rao lai rai. Người mua cũng thích chọn trong một nhóm, và bạn có thể bán kèm món khó bán cùng món dễ bán.
Ghi một danh sách trước: món nào giữ, món nào bán, món nào cho. Quyết trên giấy nhanh hơn quyết khi đang cầm món trên tay.
Giữ lại một dòng ghi chép
- Bán món gì, ngày nào, cho ai, giá bao nhiêu.
- Người mua liên hệ qua đâu — phòng khi họ nhắn lại sau này.
- Ảnh món lúc giao và ảnh gói hàng nếu gửi đi tỉnh.
Ghi chép này hữu ích nhất khi có tranh cãi sau vài tuần, lúc trí nhớ hai bên đã khác nhau.
Ba điều gọn lại
- Tiệm nhanh mà thấp, chợ mạng cao mà mệt, người quen dễ mất lòng — chọn theo món và theo sức mình.
- Nói đúng tình trạng món là thứ giữ giá tốt nhất về lâu dài.
- Nhận tiền xong mới giao hàng, và kiểm trong ứng dụng ngân hàng chứ đừng tin ảnh.